یارانه نقدی

یارانه نقدی یا کالابرگ؛ مردم انتخاب کنند!

اظهارات قائم مقام وزارت صمت نشان می دهد که در چشم انداز اجرای طرح یارانه به صورت کالابرگ، امکان دادن اختیار به مصرف کننده برای انتخاب دریافت یارانه به صورت نقدی یا کالایی وجود دارد.

پایگاه خبری تحلیلی بازار بورس:

 یارانه نقدی به زودی حذف می شود. یارانه نقدی شامل همه افراد نمی شود. یارانه نقدی مبلغ چندانی نداشت. یارانه نقدی با چالش زیادی همراه بود. جزئیات حذف یارانه نقدی را بخوانید.

یارانه نقدی

جزئیات جدید یارانه نقدی

قائم مقام وزیر صمت از امکان انتخاب بین یارانه نقدی و کالابرگ الکترونیک در آینده نزدیک خبر داده است؛ معایب و مزایای هر یک از 2 شیوه چیست و کدام یک به نفع خانواده هاست؟

اظهارات قائم مقام وزارت صمت نشان می دهد که در چشم انداز اجرای طرح یارانه به صورت کالابرگ، امکان دادن اختیار به مصرف کننده برای انتخاب دریافت یارانه به صورت نقدی یا کالایی وجود دارد. با این اوصاف، یک سوال مهم این خواهد بود که کدام شیوه پرداخت یارانه مزایا یا معایب بیشتری نسبت به دیگری خواهد داشت.

به گزارش خراسان، مجلس در قانون بودجه  امسال، نحوه مردمی سازی یارانه ها را مشخص و مقرر کرده که: «چنان چه دولت قصد دارد کالایی را از سبد ارز ترجیحی حذف کند، باید قبلا ترتیبات قانون جبران زیان مصرف کننده برای کالاهای اساسی را از طریق کالابرگ الکترونیکی  و ... به انجام رسانده باشد، به طوری که افراد بتوانند این کالاها و خدمات را به نرخ پایان شهریور 1400 و در سقف سهمیه تعیین شده تهیه کنند.» با این حال، بعد از به صدا درآمدن زنگ حذف ارز 4200، چگونگی اجرای آن با توجه به اقتضائات اجرایی با تغییراتی روبه رو شد به طوری که طبق اظهارات مسئولان دولت، مقرر شده تا زمان فراهم شدن زیرساخت های اجرای کالابرگ الکترونیک، پرداخت نقدی در دستور کار قرار بگیرد. تا الان هم دو مرحله از یارانه های کمک معیشتی واریز و یک مرحله آن قابل برداشت شده است. با این حال، اظهارات دیروز قائم مقام وزارت صمت نشان می دهد که شکل اجرای کالابرگ الکترونیک به طور خلاصه منطبق با آن چه عموماً تصور می شود، نیست.

به گزارش ایسنا، محمدصادق مفتح در گفت وگویی رادیویی اظهار کرد: یکی از طرح‌های دولت این است که به جای پول نقد، یارانه را در قالب کالای ارزان عرضه کند تا مطمئن شویم میزان گوشت، شیر و ... که بر اساس استانداردهای بهداشتی، یک خانواده باید دریافت کند، دریافت کرده است. این یک حلقه تکمیلی پرداخت یارانه‌هاست. وی افزود: یعنی افراد می‌توانند به جای این که پول را دریافت کنند و مرغ با قیمت بالاتر بخرند، در یک کیلوگرم مشخص به ازای هر نفر کالاهای اساسی را ارزان تر بخرند. این امکان به مرور زمان فراهم خواهد شد. بر این اساس دهک فرد و یارانه تخصیص داده شده به او با کد ملی مشخص می‌شود اما چیزی به اسم کوپن بانکی وجود نخواهد داشت. بلکه نظام سبد کالا مبتنی بر کارت‌های بانکی که در اختیار مردم هست، اجرا می‌شود. با این روش بعد از تکمیل سامانه، افراد مایل به دریافت کالای ارزان، می‌توانند به مکان‌های مشخص مراجعه کنند. این طرح در حال تکمیل است اما فعلاً صرفاً پرداخت پول مستقیم انجام می‌شود. وی اما در بخشی دیگر، به تغییری که نظام یارانه ها پس از تکمیل زیرساخت ها خواهد داشت اشاره کرد و گفت:  بعد از این که امکانات زیرساختی فراهم شد، به افراد اختیار داده می‌شود که هم بتوانند به صورت ریال و هم به صورت کالا این یارانه را دریافت کنند.

یارانه نقد یا کالابرگ؟

به گزارش خراسان، اکنون سوال این جاست که دو شیوه نقدی و کالابرگ هر یک چه مزایا و معایبی خواهند داشت؟

انحراف از هدف: اگر یک شاخص اثربخشی یارانه ها را اطمینان از رسیدن مواد غذایی لازم به جامعه هدف بدانیم، باید گفت که پرداخت کالابرگی یارانه، قابلیت بیشتری در این زمینه دارد چرا که افراد پس از دریافت نقدی یارانه و به هم زدن ترکیب سبد مصرفی خود، می توانند آن را در مسیرهای دیگری خرج کنند. البته می توان این را هم متصور شد که افراد پس از خرید ارزان تر کالاهای یارانه ای می توانند به قصد تامین نقدینگی، آن را در بازار آزاد بفروشند و در نهایت، اثربخشی آن را کاهش دهند اما در هر صورت یارانه کالایی بیشتر به هدف اصابت می کند.

حمایت بیشتر از چرخه صنایع غذایی: به حرکت درآمدن چرخ تولید و اشتغال، یکی از اهداف دولت ها در طرح های اقتصادی است. با این اوصاف، می توان گفت که پرداخت یارانه از مسیر کالابرگ، تقاضای تضمین شده ای را پیش روی صنایع غذایی مشمول این طرح قرار خواهد داد یا به نوعی می توان گفت با کالابرگ الکترونیک، هدایت نقدینگی در این بخش رخ خواهد داد. موضوعی که به تقویت چرخه صنایع غذایی و خودکفایی و اشتغال در این حوزه کمک خواهد کرد اما در پرداخت نقدی الزاماً این قضیه برقرار نیست و یارانه نقدی پرداختی با تغییر سبد کالایی مصرف کننده می تواند تقاضا در بازارهای دیگر و حتی بازارهای سفته بازی را رونق دهد.

قدرت انتخاب مصرف کننده: طبیعی است که در شیوه نقدی پرداخت یارانه، قدرت انتخاب مصرف کننده بیشتر حفظ  می شود و همین موضوع، کمک بیشتری به سلامت سیستم قیمت ها خواهد کرد. این مسئله زمانی که اعتماد زیادی به کیفیت کالاهای کالابرگی وجود نداشته باشد، تقویت خواهد شد. با وجود این می توان گفت با اعمال تغییراتی، امکان انعطاف پذیری بیشتر سیستم کالابرگ به طوری که هم قدرت انتخاب مصرف کننده افزایش یابد و هم هدف سیاست گذار برای تامین امنیت غذایی جامعه حفظ شود، وجود خواهد داشت. به عنوان مثال، دولت می تواند برای سبد کالای معرفی شده، تنوع کیفی قائل شود یا این که مثلاً در آستانه ماه مبارک رمضان، با استفاده از زیرساخت عرضه کالاهای یارانه ای، عرضه کالاهای موازی اقلام اساسی نظیر خرما، شکر و ... را انجام دهد.

ایجاد تورم: توزیع گسترده یارانه، آن هم منفک از نظام مالیاتی و حتی با منشأ فروش نفت، ذاتاً تورم زاست. این بدان معنی است که اجرای طرح یارانه ها، از یک منظر خود به خود موجب ایجاد تورم در جامعه خواهد شد. با این حال، به جرئت می توان گفت که شیوه پرداخت نقدی، سرعت ایجاد تورم بیشتری نسبت به شیوه پرداخت کالایی یارانه ها دارد. البته با توجه به اظهارات قائم مقام وزارت صمت، در صورتی که دولت در مراحل بعدی پرداخت یارانه ها، امکان تبدیل یارانه کالایی به نقدی را نیز برای مشمولین طرح فراهم کند، طبیعی است که نتایج اجرای یارانه کالابرگ الکترونیک به پرداخت نقدی نزدیک خواهد شد.

تاکید سران قوا بر نهایی شدن سریع تر کالابرگ الکترونیک 

در همین حال نشست روز گذشته سران سه قوه به میزبانی رئیس مجلس شورای اسلامی برگزار و تاکید شد در کوتاه ترین زمان ساختار استفاده از کالابرگ الکترونیکی برای عرضه کالاهای ضروری به قیمت شهریور ۱۴۰۰ آماده و اجرا شود.

به گزارش  ایرنا، در نشست عصر دیروز سران قوا که با حضور آیت ا... سید ابراهیم رئیسی رئیس جمهور، محمد باقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی و حجت الاسلام والمسلمین غلامحسین محسنی اژه‌ای رئیس قوه قضاییه در مجلس شورای اسلامی برگزار شد، روسای قوای مقننه و قضاییه ضمن تشکر از دولت برای اجرای طرح عادلانه کردن یارانه ها، بر همراهی و همکاری همه دستگاه ها با دولت برای اجرای این طرح تاکید کردند.

در این جلسه، سران قوا ضمن بررسی مسائل مربوط به اجرای طرح عادلانه کردن یارانه ها خاطرنشان کردند همان گونه که مدیران اجرای طرح پیگیر هستند، باید به نحوی اقدام شود که هم کالاها و اقلام مورد نیاز مردم به موقع در بازارهای هدف توزیع شود و هم اجرای طرح به گونه ای پیش برود که در کوتاه ترین زمان، ساختار استفاده از کالابرگ الکترونیکی برای عرضه کالاهای ضروری به قیمت شهریور ۱۴۰۰ آماده و اجرا شود.

یوسفیان ملا:من بعید می‌دانم که دولت بتواند در ادامه یارانه جدید را به بیش از یکی دو میلیون نفر بپردازد و یارانه ۴۰۰ هزار تومانی به دور دوم هم نخواهد کشید.

واریز یارانه‌های جدید و رقم ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی که برای آن در نظر گرفته شد موج جدید از نگرانی هارا درمورد ایجاد تورم پس از آن و عدم توانایی دولت در تامین این هزینه، به جامعه تزریق کرد. یعنی پس از سخنرانی رئیس‌جمهوری در شامگاه دوشنبه در رابطه با افزایش رقم یارانه‌ها و آغاز واریزی ها، بارها و بارها توسط کارشناسان اقتصادی و مسئولان هشدار داده شد که پول پاشی بی‌رویه و تغییر رقم یارانه از ۴۵ هزار تومان به ۳۰۰ الی ۴۰۰ هزار تومان نتیجه‌ای جز بریدن ترمز تورم ندارد. با این حال هنوز واکنش مشخصی از سوی دولتمردان نسبت به این نگرانی‌ها شاهد نبوده‌ایم. در همین رابطه عزت الله یوسفیان ملا معتقد است «فکر نمیکنم واریز یارانه‌ها به دوره دوم هم بکشد، اگر دولت از پس این رقم بربیاید معجزه است» گسترش نیوز با این نماینده ادوار مجلس در همین رابطه به گفت‌وگو پرداخته که در ادامه می‌خوانید.

خزانه ۳۰۰ هزار تومان برای هر نفر موجودی ندارد

یوسفیان ملا در رابطه با عدد تعیین شده برای یارانه جدید گفت: موجودی خزانه ما مشخص است. خزانه چنین عدد و رقمی ندارد که به ۷۲ میلیون نفر هر نفر ۳۰۰ یا ۴۰۰ هزار تومان پول بدهیم. در حقیقت یارانه موجود را ده برابر می‌کنیم. چنین عدد و رقمی قابل پرداخت نیست. دولت در پرداخت ۴۵ هزار تومان‌ها به جمعیت یارانه بگیرها واقعا مشکل داشت؛ حالا این رقم که ده برابر شده و من بعید می‌دانم بتواند این رقم را پرداخت کند.

وی افزود: امروز خطر فقر تغییر کرده است و اگر در خانه‌ای یخچال نباشد فقر است، امروز در شهر‌های بزرگی مثل تهران وقتی کسی وسیله نقلیه مناسبی ندارد جزو اقشار فقیر به حساب می‌آید. اول باید خط فقر را تعریف کنیم بعد بگوییم در چه وضعیتی است. ما امروز در مورد فقر محاسبه قطعی نداریم. معاون وزارت کار می‌گوید اگر ۴ نفر ده میلیون درآمد داشته باشند بالای خط فقر هستند.

۴۰۰ هزار تومان تورم در راه است

یوسفیان ملا تاکید کرد: دادن عدد و رقم بالا باعث تورم است این الفبای اقتصاد است. یقین داشته باشید که اگر دولت به اندازه ۴۰۰ هزار تومان پرداختی داشته باشد به اندازه ۴۰۰ هزار تومان تورم خواهیم داشت و باز سر به سر می‌شود. اقتصاد تعریف دارد. تزریق نقدینگی به هر صورت و به هر شکلی قطعا و یقینا تورم را در پیش دارد.‌

تقلید تیم اقتصادی رئیسی از احمدی نژاد عقب افتادن است

این نماینده ادوار مجلس در رابطه با نقد برخی کارشناسان که تصمیمات اقتصادی دولت احمدی نژاد و رئیسی را یکسان می دانند گفت: تقلید تیم اقتصادی رئیسی از احمدی نژاد عقب افتادن است. ۴۵۵۰۰ تومان برای خانوار ایرانی عددی نبود این رقم حتی کرایه تاکسی یک روز یک نفر نیست اما همین رقم فشار بالایی به خزانه می‌آورد چون باید ۴۵۵۰۰ را در ۷۲ میلیون نفر ضرب کرد و بعد در ۱۲ ماه ضرب می‌شود این عدد نجومی می‌شد حالا محاسبه کنید عدد یارانه فعلی چقدر خواهد بود؟ این عدد از کل بودجه کشور بالا می‌زند! من بعید می‌دانم که دولت بتواند در ادامه یارانه را به بیش از یکی دو میلیون نفر بپردازد و یارانه ۴۰۰ هزار تومانی به دور دوم هم نخواهد کشید.

وی افزود: به عقیده من این کار نتیجه عجله کردن در ساماندهی است اگر به جای همین رقم، کالا برگ می‌دادند و به جای اسکناس حواله کالا می‌دادند یا هزینه‌های برق و گاز خانوار را تقبل می‌کردند وضعیت بهتر از این بود و هم سطح نقدینگی کشور پایین می‌آمد و تورم تا حدودی مهار می‌شد و هم دستگاه‌های دولتی که میلیارد‌ها میلیارد طلبکار هستند کمی از بارشان سبک می‌شد و چرخ اقتصادی به گردش در می‌آمد با این پرداخت نقدی هیچ خانواری از فقر خارج نمی‌شود.

یوسفیان ملا در پایان گفت: هدفمندی یارانه‌ها درآمد دارد و درامد آن افزایش نرخ سوخت‌های فسیلی است. هزینه نیز مشخص است ولی امروز افزایش با هزینه هم خوانی ندارد و من فکر می‌کنم باید صبر کنیم و ببینیم چه نتیجه می‌شود. من ادامه داشتن این واریز‌ها را معجزه می‌دانم و بعید می‌دانم به مرحله دوم برسد. نقطه نظرات تیم اقتصادی دولت برای اقتصاد دان‌ها جا نیفتاد و هیچ کدام به معنای واقعی کارآمدی نداشتند. امروز هر کسی حرفی بزند می‌گویند امده‌اند تا جلوی یک کار خیر را بگیرند.

دومین اطلاعیه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای اطلاع خانوارهای جامانده از دریافت یارانه که از ابتدای اجرای طرح هدفمندکردن یارانه‌ها در سال ۱۳۸۹ یارانه دریافت نکرده‌اند یا از سال ۱۳۹۳ به دلیل انصراف یا عدم ثبت نام، مشمول یارانه مذکور نبوده‌اند منتشر شد.

در متن این اطلاعیه خطاب به هموطنان آمده است: در صورتی که از ابتدای اجرای طرح هدفمندکردن یارانه‌ها در سال ۱۳۸۹ ، یارانه نقدی دریافت نکرده‌اید یا به دلیل انصراف یا عدم ثبت نام از سال ۱۳۹۳ مشمول یارانه مذکور نبوده‌اید و متقاضی بررسی شرایط مالی و اقتصادی خود برای دریافت یارانه کمک معیشتی جدید هستید، می توانید طی سه ماه آینده نسبت به ثبت مشخصات خود در سامانه‌ای که به زودی توسط سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها اطلاع رسانی خواهد شد، اقدام کنید.

در صورت تأیید درخواست، یارانه کمک معیشتی جدید از ابتدای اجرای برنامه محاسبه و به خانوار تعلق خواهد گرفت.

برای این موضوع نیازی به مراجعه حضوری و یا تماس تلفنی با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیست و موضوع صرفا از طریق سامانه سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها که به زودی در دسترس قرار می‌گیرد، قابل پیگیری است.

سامانه ثبت اعتراض به دهک بندی و قطع شدن یارانه‌ها از دسترس خارج شد. این سامانه به نشانی Hemayat.ir است و از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پشتیبانی می‌شود.

وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی و سازمان هدفمندی یارانه‌ها، دو نهاد متولی رسیدگی به شکایت معترضان به تقسیم بندی یارانه‌های جدید هستند.

معترضان به نحوه دهک بندی یا قطع شدن یارانه باید به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مراجعه کنند. در همین راستا این وزارتخانه از معترضان خواسته است تا به جای مراجعه حضوری از سامانه یادشده پیگیر شکایت خود باشند.

درمقابل معترضانی که هرگز یارانه‌ای نگرفته‌اند باید به سازمان هدفمندی یارانه‌ها مراجعه کنند. بنابر اعلام این سازمان قرار است طی روزهای آینده سامانه مربوط به ثبت و پیگیری شکایت این گروه از معترضان نیز راه‌اندازی شود.

مختل شدن یا از دسترس خارج شدن سامانه اینترنتی رسیدگی کننده به درخواست معترضان یارانه جدید اتفاق جدید نیست. روز گذشته نیز به دلیل کثرت بالای مراجعان این سامانه در دسترس همه قرار نداشت.

پیش از این برخی از واریز سومین یارانه در کنار یارانه نقدی ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی، یارانه ۵۵ تا ۲۰۵ هزار تومانی معیشتی برای خانوار یک تا پنج نفره و یارانه جدید کمک معیشتی با هدف جبران افزایش قیمت ناشی از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی خبر می‌دادند اما بر اساس توضیحات ارائه شده از سوی مقامات مسئول دو یارانه پیشین با یارانه جدید تجمیع شده و مبلغ یارانه واریزی برای هر نفر در سه دهک چهارصد هزار تومان و برای هر نفر در شش دهک برابر با سیصد هزار تومان خواهد بود .

چند نفر مشمول دریافت یارانه هستند؟

آن گونه که وزیر امور اقتصادی و دارایی گفته است نزدیک به ۱۰ درصد از جمعیت ایران مشمول دریافت هیچ یارانه‌ای نخواهند بود. به این ترتیب با احتساب جمعیت ۸۴ میلیون نفری ایران، نزدیک به هشت میلیون و چهارصد هزار نفر هیچ یارانه‌ای دریافت نخواهند کرد و جمعیت باقیمانده مشمول دریافت یارانه خواهند بود.

در شرایط کنونی ۷۴ میلیون نفر بنا بر اعلام رسمی یارانه نقدی ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی دریافت می‌کنند و یارانه معیشتی به ۶۰ میلیون نفر پرداخت می‌شود. به این ترتیب به نظر می‌رسد از ۱۰ میلیون جمعیتی که در شرایط کنونی یارانه‌ای نمی‌گیرند، حدود یک میلیون و ششصد هزار نفر مشمول دریافت یارانه جدید هستند.

جاماندگان یارانه چه کنند؟

بنا بر اعلام خاندوزی وزیر امور اقتصادی و دارایی، به‌رغم آنکه پایگاه رفاه ایرانیان شواهد متعددی برای ۱۰ درصدی از جامعه که مشمول یارانه‌ها نیستند در اختیار دارد، این امکان فراهم شده که افراد با مراجعه به سایت‌های مربوطه که در روزهای آینده توسط وزارت رفاه اطلاع‌رسانی خواهد شد، درخواست دریافت یارانه خود را ثبت کنند.

طبق اعلام وزیر کار، بناست در روزهای آینده سازمان هدفمندی یارانه‌ها امکان ثبت نام برای افرادی که یارانه نمی‌گیرند را فراهم کند؛ عبدالملکی گفته به زودی سامانه سازمان هدفمندی یارانه‌ها کار خود را دوباره شروع می‌کند و همه به هر دلیلی که یارانه نمی‌گیرند می‌توانند در این سامانه ثبت نام کنند. بعضا ممکن است افراد متمول و از دهک دهم باشند که وضع مالی‌شان خوب است، آن‌ها جواب مثبت دریافت نخواهند کرد، ولی کارگران اگر یارانه‌بگیر نیستند، یارانه‌شان برقرار خواهد شد.

گفتنی است در طرح جدید دولت،۷۷ میلیون یارانه‌بگیر در دو طبقه تقسیم‌بندی شده‌اند، ۳۰ درصد این جمعیت یارانه ۴۰۰ هزار تومانی، ۶۰ درصد یارانه ۳۰۰ هزار تومانی و ۱۰ درصد از مردم نیز یارانه‌ای دریافت نخواهند کرد. در خصوص نان و دارو، همه ایرانیان از جمله یارانه بگیران و کسانی که مشمول پرداخت یارانه نیستند، یارانه دریافت می‌کنند.

کدام یارانه به همه می‌رسد

طبق تصمیمات اتخاذ شده یارانه نان و دارو به تمامی جمعیت ایران، حتی ۱۰ درصدی که یارانه دریافت نمی‌کنند، نعلق خواهد گرفت اما هنوز مکانیزم تخصیص یارانه نان و سهمیه هر فرد روشن نیست.

بنا بر اعلام صورت گرفته، خرید نان با کارت بانکی به میزان سهمیه میسر است و فرد در صورتی که نانی بیش از سهمیه بخواهد، باید با قیمت آزاد نسبت به دریافت آن اقدام کند.

در حال حاضر نان فانتزی و سایر محصولات مرتبط با آرد با افزایش قیمت چشمگیری روبرو شده‌اند. ماکارونی و محصولات وابسته از ان جمله هستند .

یارانه نقدی تا چه زمانی پرداخت می‌شود؟

یارانه های جدید نقدی تنها قرار است طی دو ماه پرداخت شود. در حال حاضر یارانه مذکور به حساب برخی سرپرستان خانوار واریز شده و غیرقابل برداشت اعلام شده است .

به این ترتیب یارانه نقدی تا پایان خرداد قابل برداشت است و طبق تصمیمات اتخاذ شده و بنا بر اعلام رییس جمهوری از تیرماه یارانه نقدی در قالب کالابرگ پرداخت خواهد شد. هر چند محصولات مشمول کالابرگ اعلام نشده‌اند اما قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی اعلام کرده است برای هر نفر در ماه، مقدار مشخصی از چند قلم کالای ضروری مانند مرغ، تخم مرغ، روغن و پنیر هر نفر در در نظر گرفته شده؛ مردم باید بتوانند این مقدار را با کالابرگ، به همان قیمت شهریور۱۴۰۰ بخرند.

اقتصاد ایران در مرحله تازه‌ای قرار دارد. براوردهای دولتی میزان تورم ناشی از اجرای این طرح را در محدوده شش تا هفت درصد و برآوردهای کارشناسی این تورم را در محدوده ای بیش از این میزان نشان می‎دهد.

ارسال نظر